Od 1 sierpnia 2010 r. obowiązują nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek dla zleceniobiorców!

1. Na nierówne traktowanie zleceniobiorców i pracowników zwrócił uwagę TK!
Wchodząca 1 sierpnia 2010 r. w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jaki zapadł 16 lutego 2010 r.
TK orzekł, że „zarezerwowanie" zwolnienia ze składek świadczeń wynikających z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalentów za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra, a także ekwiwalentów pieniężnych za pranie odzieży roboczej, używanie odzieży i obuwia własnego zamiast roboczego tylko dla pracowników - z wyłączeniem osób świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia, jest niezgodne z Konstytucją.

2. Zmiany poszły dalej - wszystkie pracownicze zwolnienia dla zleceniobiorców!
Resort pracy już w kwietniu 2010 r. przedstawił projekt nowelizacji rozporządzenia składkowego. Zakładał on, że wszystkie wyłączenia z podstawy wymiaru składek przewidziane w rozporządzeniu, dotyczące dotychczas tylko pracowników, będą miały zastosowanie także do:
• członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz
• osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Minister pracy 9 lipca 2010 r. podpisała to rozporządzenie. Nowe zasady oskładkowania świadczeń weszły w życie 1 sierpnia 2010 r.

PRZYKŁAD

Zleceniobiorca otrzymuje z tytułu zawartej umowy 1.500 z miesięcznie. Dodatkowo, co miesiąc otrzymuje ryczałt za używanie prywatnego pojazdu do realizacji zadań wynikających z umowy zlecenia - w wysokości 400 zł. Zleceniobiorca nie ma innego tytułu ubezpieczeń, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia. Nie przystąpił do ubezpieczenia chorobowego. Rozliczenie wynagrodzenia z umowy zlecenia za lipiec 2010 r. i otrzymanego ryczałtu wygląda następująco:
• 1.500 zł + 400 zł = 1.900 zł - przychód podlegający opodatkowaniu i oskładkowaniu,
• 1.900 zł x 9,76% = 185,44 zł - składka na ubezpieczenie emerytalne,
• 1.900 zł x 1,5% = 28,50 zł - składka na ubezpieczenie rentowe,
• 1.900 zł - 185,44 zł - 28,50 zł = 1.686,06 zł - podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne,
• 1.686,06 zł x 9% = 151,75 zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne,
• 1.686,06 zł x 7,75% = 130,67 zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku,
• (1.900 zł - 185,44 zł - 28,50 zł) x 20% = 337,21 zł - koszty uzyskania przychodów,
• 1.900 zł - 185,44 zł - 28,50 zł - 337,21 zł = 1.348,85 zł, po zaokrągleniu -1.349 zł - podstawa do opodatkowania,
• 1.349 zł x 18% - 130,67 zł = 112,15 zł, po zaokrągleniu - 112 zł - zaliczka na podatek,
• 1.900 zł - 185,44 zł - 28,50 zł - 151,75 zł - 112 zł = 1.422,31 zł - wynagrodzenie netto zleceniobiorcy wraz z ryczałtem samochodowym.
Rozliczenie wynagrodzenia z umowy zlecenia za sierpień 2010 r. i otrzymanego ryczałtu wyglądać będzie następująco:
• 1.500 zł + 400 zł = 1.900 zł - przychód podlegający opodatkowaniu,
• 1.500 zł - przychód podlegający oskładkowaniu,
• 1.500 zł x 9,76% = 146,40 zł - składka na ubezpieczenie emerytalne,
• 1.500 zł x 1,5% = 22,50 zł - składka na ubezpieczenie rentowe,
• 1.500 zł - 146,40 zł - 22,50 zł = 1.331,10 zł - podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne,
• 1.331,10 zł x 9% = 119,80 zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne,
• 1.331,10 zł x 7,75% = 103,16 zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od podatku,
• (1.900 zł - 146,40 zł - 22,50 zł) x 20% = 346,22 zł - koszty uzyskania przychodów,
• 1.900 zł - 146,40 zł - 22,50 zł - 346,22 zł = 1.384,88 zł, po zaokrągleniu - 1.385 zł - podstawa do opodatkowania,
• 1.385 zł x 18% - 103,16 zł = 146,14 zł, po zaokrągleniu - 146 zł - zaliczka na podatek,
• 1.900 zł - 146,40 zł - 22,50 zł - 119,80 zł - 146 zł = 1.465,30 zł - wynagrodzenie netto zleceniobiorcy wraz z ryczałtem samochodowym.

Podstawa prawna:
• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 127, poz. 860),
• rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Emilia Wawrzyszczuk
specjalista z zakresu prawa pracy i wynagrodzeń